İnsanın geçmişiyle kurduğu ilişki, geçmişini hatırlaması ve geçmişinin farkına varması, derin tefekkürlerin nihayetinde gerçekleşti. Batı medeniyetindeki en önemli gelişmelerden biri de işte bu tarih bilincinin gelişmesidir. Bilinçli ya da bilinçsiz olması fark etmez; tarih, insanî tecrübenin her aşamasında yer alan bir düşünce biçimidir artık; insan hareketinin her alanı tarihle tanımlanabilir, tarihî açıdan incelenebilir, anlaşılabilir.
John Lukacs, “hatırlanan geçmiş”in anlamının, ta ...